Direk reklamları, markaların cadde ve bulvarlarda görünürlük kazanmasını sağlayan açık hava reklam uygulamalarıdır. Özellikle yerel işletmeler, mağazalar ve hizmet markaları açısından belirli bir bölgede tekrar eden reklam gösterimleri oluşturabilir. Ancak reklam tasarımının hazırlanması ve uygun bir konumun seçilmesi, uygulamaya başlamak için yeterli değildir. Reklamın yerleştirileceği alanın kullanım koşulları ve yetkili kurumun izin süreci önceden değerlendirilmelidir.
Direk reklamı için belediye izni almak isteyen işletmeler; konumun uygunluğunu kontrol etmeli, yetkili belediye birimini belirlemeli, istenen başvuru dosyasını hazırlamalı ve gerekli onaylar tamamlandıktan sonra montaj yaptırmalıdır. Başvuru yöntemi, teknik şartlar ve ücretler belediyeye ve reklam alanına göre değişebilir. Bu nedenle başka bir şehirde kabul edilen uygulamanın aynı koşullarla her yerde yapılabileceği düşünülmemelidir.
Aydınlatma direklerine yerleştirilen reklamlar, kamusal alanın görünümünü ve kullanımını etkiler. Reklam panosunun boyutu, yerden yüksekliği, bağlantı yöntemi ve bulunduğu nokta; yaya güvenliği, trafik görüşü ve şehir estetiği açısından önem taşır.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin yayımladığı reklam, ilan ve tanıtım yönetmeliğinde aydınlatma direklerine ilişkin özel uygulama koşulları bulunur. Yönetmelik; yüksek gerilim hattı taşıyan direklere reklam konulamayacağını, belirli meydan ve koruma niteliği taşıyan alanlarda kısıtlamalar bulunduğunu belirtir. Uygulamayı yapanların güvenlik tedbirlerini alma sorumluluğu da düzenlenir. Bu hükümler, her direğin reklam alanı olarak kullanılamayacağını gösterir.
İşletmeler açısından izin sürecini kampanyanın başında ele almak, uygun olmayan bir konum için tasarım ve üretim maliyetine girilmesini önlemeye yardımcı olur.
İlk adım, reklamın yerleştirileceği cadde veya bulvarın hangi kurumun yetki alanında bulunduğunu öğrenmektir. Başvuruya başlamadan önce belediyeye konum bilgisi verilerek ilgili reklam izin birimi ve izlenecek prosedür sorulmalıdır.
İstanbul’da araştırmaya İBB Reklam Yönetimi Şube Müdürlüğü ve ilgili ilçe belediyesinin yönlendirmeleri üzerinden başlanabilir. İBB’nin ilan ve reklam mükellefleri sayfasında ana arter listeleri ile vergi ve ücret tarifelerinin yayımlanması, konumun doğru belirlenmesinin önemini ortaya koyar.
Başvuruda yalnızca mahalle adı verilmesi yerine cadde adı, direğin bulunduğu nokta, fotoğraf ve mümkünse konum bağlantısı paylaşılması faydalıdır. Böylece yetki ve alan uygunluğu daha açık değerlendirilebilir.
Öncelikle hedeflenen güzergâh ve reklam noktaları seçilmelidir. Ardından bu noktaların reklam uygulamasına uygun olup olmadığı ve kullanım hakkının nasıl sağlandığı araştırılmalıdır.
Bir direğin boş görünmesi, işletmenin o direğe reklam asabileceği anlamına gelmez. Belediyeye, ilgili kurumlara veya yetkili reklam işletmecisine alanın kullanım durumunu sormak gerekir. Mevcut reklam ağı üzerinden hizmet alınacaksa konum listesi, yayın dönemi ve izin sorumlulukları sözleşmede açıkça belirtilmelidir.
Üretime geçmeden önce ilgili belediyeden güncel başvuru listesi talep edilmelidir. Reklamın ölçüleri, malzemesi, yayın süresi ve bağlantı sistemi hakkında ön bilgi alınması, dosyanın doğru hazırlanmasını kolaylaştırır.
Bu aşamada özellikle şu konular netleştirilmelidir: Yeni bir reklam uygulaması yapılabilir mi? Başvuru işletme tarafından mı, reklam firması tarafından mı yürütülecek? Teknik proje veya ek kurum görüşü gerekiyor mu? Alan için ayrıca sözleşme yapılması isteniyor mu?
Tek bir belge listesinin bütün belediyelerde geçerli olduğu varsayılmamalıdır. Dosya, ilgili birimin bildirdiği şartlara göre hazırlanmalıdır. Ön hazırlık için reklam görseli, ölçülü taslak, konum fotoğrafları, yayın tarihleri ve montaj açıklaması bir araya getirilebilir.
Başvuru sahibinin bilgileri, temsil yetkisi ve alan kullanımına ilişkin belgeler de belediyenin talebine göre dosyaya eklenebilir. Burada reklam izin başvurusu ile vergi beyannamesinin ayrı işlemler olduğu unutulmamalıdır; bir işlem için hazırlanan belgeler diğerinin yerine otomatik olarak geçmez.
Belediyenin değerlendirmesinde reklamın konumu ve teknik özellikleri önemlidir. İstanbul yönetmeliğinde direk reklamlarının ölçüleri, yerden yüksekliği ve direğin bulunduğu yere göre uygulanabilecek reklam adedi gibi koşullar yer alır. Farklı uygulamalar için ilgili müdürlüğün değerlendirmesi gerekebilir.
Bu nedenle tasarımda veya montaj yönteminde değişiklik istenebileceği hesaba katılmalıdır. Yazılı izin ve gerekli alan kullanım onayları tamamlanmadan üretim ve montaj takviminin kesinleştirilmemesi, bütçenin daha kontrollü yönetilmesini sağlar.
İzin sürecinin yanında ilan ve reklam vergisi ile varsa alan kullanım bedelleri değerlendirilmelidir. Teklif alınırken tasarım, baskı, montaj, bakım, söküm ve yayın bedelinin hangi kalemleri kapsadığı açıkça sorulmalıdır.
Montaj tamamlandıktan sonra uygulama fotoğrafları ve izin belgeleri saklanmalıdır. Kampanya bitişinde sökümün kim tarafından yapılacağı da başlangıçta belirlenmelidir. Böylece reklamın yayında kalacağı dönem ve tarafların sorumlulukları takip edilebilir.
Hayır, ilan ve reklam vergisinin ödenmesi tek başına reklam asma izni sağlamaz. İBB’nin elektronik beyan sayfasında, verginin tarh ve tahakkuk işlemlerinin reklam izin belgesi alma yükümlülüğünü ortadan kaldırmadığı açıkça belirtilir. Dolayısıyla vergi ödeme belgesi ile uygulama izni birbirinden ayrı değerlendirilmelidir.
Vergi beyanının zamanı da işlemin kim tarafından yapıldığına göre değişebilir. Gelir İdaresi Başkanlığı’nın açıklamasında, reklamı kendi yapan mükellef ile reklam işini meslek olarak yürüten firma için farklı beyan zamanları belirtilir. İşletmenin kendi durumu için ilgili belediyenin gelir biriminden bilgi alması gerekir.
Bütün belediyeler için geçerli tek bir sonuçlanma süresi vermek doğru değildir. Konumun uygunluğu, dosyanın eksiksiz hazırlanması ve ek değerlendirme ihtiyacı başvuru takvimini etkileyebilir.
Özellikle mağaza açılışı veya kısa süreli kampanya planlanıyorsa izin araştırmasına erken başlanmalıdır. Reklam firmasından alınan teklif, belediye başvurusunun tamamlandığını göstermeyebilir. Bu nedenle kampanya başlangıcı belirlenirken izin durumunun ayrıca doğrulanması önemlidir.
Hayır. Direğin konumu, teknik özellikleri ve ilgili yönetmelikteki kısıtlamalar değerlendirilmelidir. Boş bir direk, kendiliğinden kullanılabilir reklam alanı sayılmaz.
Tek bir toplam bedel üzerinden planlama yapılmamalıdır. İlgili belediyenin güncel tarifesi ve reklam alanına ilişkin ticari koşullar öğrenilmelidir. İBB, kendi yetki alanı için yıllık vergi ve ücret tarifeleri yayımlar. IBB
Sorumlulukların sözleşmede açıklanması gerekir. Başvuruyu kimin takip ettiği, hangi alanların kullanılacağı ve onayların nasıl belgeleneceği önceden netleştirilmelidir.
Ölçü, konum, bağlantı sistemi veya yayın koşulları değişecekse ilgili birime danışılmalıdır. Mevcut onayın yeni uygulamayı da kapsadığı varsayılmamalıdır.
Başarılı bir direk reklamı kampanyası; doğru güzergâh, anlaşılır mesaj, uygun tasarım ve düzenli uygulama takibiyle hazırlanır. Belediye izin koşullarının planlamaya erken dahil edilmesi, kampanyanın bütçe ve zaman açısından daha sağlıklı ilerlemesine yardımcı olur.
Sare Medya ile iletişime geçerek hedef kitlenize uygun direk reklamı ve açık hava reklam seçenekleri hakkında bilgi alabilirsiniz. Görüşme öncesinde hedef bölgenizi, kampanya amacınızı ve yayın tarihlerinizi belirlemeniz, ihtiyaçlarınıza uygun bir plan oluşturulmasını kolaylaştırır.
Kaynak:
Her biri kendi alanında profesyonel, dinamik ve yenilikçi bir ekipten oluşan sosyal medya ve reklam ajansıyız. Sare Medya'nın amacı her geçen gün gelişen dijital pazarlama dinamiklerini hizmet verdiğimiz markalarla buluşturarak yeni başarı hikayeleri yazmaktır.
Şehit İlhan Yalçın Sokak Neptün Sitesi A Blok D:6 Bakırköy/ İstanbul 
Sizi Arayalım