Potansiyel müşteriler, ürün ve hizmet araştırmalarını artık yalnızca arama motorlarında yapmıyor. ChatGPT gibi yapay zekâ araçlarına danışıyor, farklı markaları karşılaştırıyor ve ihtiyaçlarına uygun seçenekleri öğrenmeye çalışıyor. Bu durum, işletmeler açısından yeni bir soruyu gündeme getiriyor: Markanız, müşterilerinizin sorduğu soruların yanıtlarında yer alıyor mu?
Yapay zekâ görünürlüğünü ölçmek için yalnızca marka adını ChatGPT’ye yazmak yeterli değildir. Kullanıcıların gerçek araştırma sorularında markanızın ne sıklıkta anıldığı, hangi bağlamda önerildiği, web sitenizin kaynak gösterilip gösterilmediği ve bu görünürlüğün trafik oluşturup oluşturmadığı birlikte değerlendirilmelidir. Düzenli ölçüm, GEO çalışmalarının başlangıç noktasını ve gelişimini takip etmeyi sağlar.
Yapay zekâ görünürlüğü, bir markanın veya web sitesinin yapay zekâ tarafından oluşturulan yanıtlar içerisinde yer almasıdır. Bu görünürlük farklı biçimlerde ortaya çıkabilir: Marka bir öneri listesinde bulunabilir, hizmetleri açıklanabilir veya web sitesindeki bir içerik kaynak olarak gösterilebilir.
Ancak marka adının geçmesi, mutlaka tavsiye edildiği anlamına gelmez. Yanıtta işletme yalnızca bir karşılaştırmanın parçası olabilir ya da hakkında eksik bilgiler sunulabilir. Bu nedenle görünürlüğün miktarı kadar niteliği de incelenmelidir.
Semrush’ın yapay zekâ görünürlüğü raporlarında marka anılmaları, kaynak gösterimleri ve kaynak gösterilen sayfalar ayrı ölçütler olarak sunulur. Bu ayrım, marka bilinirliği ile web sitesinin kaynak olarak kullanılmasını birbirinden ayırmaya yardımcı olur.
“Markam hakkında bilgi verir misin?” sorusu, yapay zekânın işletmenizi tanıyıp tanımadığını değerlendirmek için kullanılabilir. Ancak bu test, marka adını henüz bilmeyen müşterilerin sizi keşfedip keşfetmediğini göstermez.
Örneğin “Sare Medya hangi hizmetleri sunuyor?” sorusu markalı bir sorgudur. “İstanbul’da SEO ve GEO hizmeti veren ajanslar hangileri?” sorusu ise markasız bir araştırma sorgusudur. İkinci soru, yeni müşteri kazanımı açısından farklı bir görünürlük alanını ölçer.
Bu nedenle ölçüm planında markalı ve markasız sorular ayrı değerlendirilmelidir. Marka adı özellikle soruya eklendiğinde elde edilen sonuç, kendiliğinden oluşan öneri görünürlüğüyle aynı kategoride raporlanmamalıdır.
İlk adım, müşterilerin karar verirken sorabileceği soruları belirlemektir. Başlangıç için 30–50 soruluk bir liste hazırlanabilir. Bu sayı bir platform standardı değil, yönetilebilir bir başlangıç önerisidir.
Sorular; hizmet araştırması, karşılaştırma, yerel ihtiyaç ve satın alma niyeti gibi başlıklara dağıtılmalıdır. Bir dijital pazarlama ajansı için şu örnekler kullanılabilir:
Sadece markanın güçlü olduğu soruları seçmek, sonuçları olduğundan olumlu gösterebilir. Liste, işletmenin hedeflediği müşteri ihtiyaçlarını dengeli biçimde temsil etmelidir.
Karşılaştırılabilir sonuçlar için aynı soru listesini düzenli aralıklarla kullanın. Her ölçümde tarih, platform, dil, hedef konum ve web aramasının kullanılıp kullanılmadığı kaydedilmelidir. Önceki konuşmaların etkisini azaltmak için soruların yeni sohbetlerde test edilmesi tercih edilebilir.
Bir soruyu birkaç kez çalıştırmak, yanıtların ne kadar tutarlı olduğunu değerlendirmeye yardımcı olur. Tek bir olumlu yanıt üzerinden markanın kalıcı olarak görünür olduğu sonucuna varılmamalıdır.
Manuel testlerle araç üzerinden yapılan ölçümleri de ayrı belirtin. Örneğin Semrush Prompt Tracking, seçilen platform ve konum için hedef soruları düzenli olarak sorgular. Bu sonuçlar, tanımlanan ölçüm kapsamını temsil eder; bütün kullanıcıların aldığı yanıtların eksiksiz kaydı değildir.
Marka anılma oranı, test edilen yanıtların kaçında işletmenizin adının geçtiğini gösterir. Basit bir manuel ölçüm için şu formül kullanılabilir:
Marka anılma oranı = Markanın geçtiği yanıt sayısı ÷ Toplam test yanıtı sayısı × 100
Örneğin 50 soruyu üçer kez test ederek 150 yanıt topladığınızı düşünelim. Markanız 45 yanıtta geçiyorsa, bu test setindeki anılma oranı yüzde 30’dur.
Bu sonuç, ChatGPT genelindeki bütün sorguların yüzde 30’unda göründüğünüz anlamına gelmez. Yalnızca belirlediğiniz sorular ve ölçüm koşulları için geçerlidir. Raporda soru sayısı ve tekrar sayısı mutlaka gösterilmelidir.
Markanın anılmasıyla web sitesine bağlantı verilmesi farklı sonuçlardır. Her yanıtta marka adı, önerilme durumu, kaynak bağlantısı ve bilgi doğruluğu ayrı kaydedilmelidir.
| Ölçüt | Değerlendirme sorusu |
|---|---|
| Marka anılması | İşletmenin adı yanıtta geçiyor mu? |
| Önerilme | Marka, kullanıcı ihtiyacına uygun seçenek olarak sunuluyor mu? |
| Kaynak gösterimi | İşletmenin web sitesine bağlantı veriliyor mu? |
| Bilgi doğruluğu | Hizmetler ve işletme bilgileri doğru aktarılıyor mu? |
| Rakip görünürlüğü | Aynı yanıtta hangi rakipler bulunuyor? |
Bu tablo, görünürlüğün güçlü ve zayıf yönlerini birlikte ortaya çıkarır. Özellikle yanlış hizmet bilgileri veya eski adresler, içerik güncelleme ihtiyacını gösterebilir.
Rakip analizi için aynı sorular, aynı dönem ve aynı ölçüm koşulları kullanılmalıdır. Markanızın görünmediği, ancak rakiplerin düzenli biçimde anıldığı sorular öncelikli inceleme alanlarıdır.
Bu yanıtlarda kullanılan kaynaklara bakın. Rakiplerin kendi hizmet sayfaları mı, sektör yayınları mı, karşılaştırma içerikleri mi kaynak gösteriliyor? Böylece yalnızca sonuçları saymakla kalmaz, içerik ve dijital temsil açısından araştırılacak fırsatları da belirlersiniz.
Semrush, rakiplerin göründüğü ancak markanın bulunmadığı sorguları ve görünürlüğe katkı sağlayan kaynakları raporlayabilir. Bununla birlikte araç skorları, ilgili sağlayıcının metodolojisine dayanan göstergelerdir.
Görünürlük ölçümünü web sitesi verileriyle tamamlayın. GA4 trafik edinme raporunda oturum kaynağını inceleyerek chatgpt.com kaynaklı ziyaretleri araştırabilirsiniz. Bu ziyaretlerin açılış sayfalarını, etkileşimini ve önemli etkinliklerini değerlendirin.
OpenAI, ChatGPT arama sonuçlarından verilen yönlendirme bağlantılarına utm_source=chatgpt.com parametresi eklediğini belirtir. Bu parametre, gelen trafiğin analiz araçlarında takip edilmesine yardımcı olur.
Ancak ziyaret verisi, bütün marka anılmalarını göstermez. Kullanıcı markanızı yanıtta görüp bağlantıya tıklamayabilir. Dolayısıyla trafik ve yanıt görünürlüğü birlikte raporlanmalıdır.
Ölçüm sonuçlarına göre eksik hizmet açıklamalarını tamamlayın, güncel işletme bilgilerini yayınlayın ve müşterilerin sorularını açık biçimde yanıtlayan içerikler hazırlayın. Özgün örnekler, doğrulanabilir bilgiler ve anlaşılır başlıklar içeriklerin değerlendirilmesini kolaylaştırabilir.
Teknik erişimi de kontrol edin. OpenAI’nin dokümantasyonunda OAI-SearchBot, arama görünürlüğüyle; GPTBot ise model eğitimi amacıyla ilişkilendirilir. Bu nedenle bot izinleri ayrı değerlendirilmelidir.
Tarama erişimi sağlamak, sonuçlarda yer alma garantisi vermez. OpenAI, arama sonuçlarının birden fazla etkene göre sıralandığını ve yerleşimin garanti edilmediğini açıklar.
Yapay zekâ görünürlüğünü ölçmek, tek bir ekran görüntüsünden daha kapsamlı bir çalışma gerektirir. Düzenli soru testleri, kaynak analizi, rakip karşılaştırması ve GA4 verileri birlikte değerlendirildiğinde daha anlamlı sonuçlar elde edilir.
Sare Medya ile iletişime geçerek markanızın SEO ve GEO ihtiyaçlarını değerlendirebilir, hedef kitlenize uygun bir görünürlük ölçüm planı oluşturabilirsiniz.
Kaynak:
Her biri kendi alanında profesyonel, dinamik ve yenilikçi bir ekipten oluşan sosyal medya ve reklam ajansıyız. Sare Medya'nın amacı her geçen gün gelişen dijital pazarlama dinamiklerini hizmet verdiğimiz markalarla buluşturarak yeni başarı hikayeleri yazmaktır.
Şehit İlhan Yalçın Sokak Neptün Sitesi A Blok D:6 Bakırköy/ İstanbul 
Sizi Arayalım